Rayani Air: Usaha Menghidupkan Semula Jenama Penerbangan Malaysia — QNA Menilai Peluang, Armada Disasarkan 15 Pesawat

 

Pelan berpotensi merangkumi penerbangan Umrah ke Jeddah dan Madinah, pengembangan rangkaian serantau serta armada Airbus A320neo, A321neo dan A330-300. Namun, kelulusan kawal selia, pembiayaan dan kedudukan liabiliti terdahulu kekal sebagai persoalan utama.

KUALA LUMPUR — Nama Rayani Air kembali menjadi perhatian dalam perbincangan mengenai kemungkinan menghidupkan semula jenama penerbangan Malaysia yang pernah menghentikan operasinya pada 2016. Dalam perkembangan yang sedang diterokai, pemilik PT Qiswa Nusantara Aviasi (QNA) berminat menilai peluang strategik untuk menghidupkan semula Rayani Air, termasuk kemungkinan membangunkan platform penerbangan yang berorientasikan pasaran Malaysia, Indonesia dan perjalanan Umrah.

Buat masa ini, perkara tersebut perlu difahami sebagai penerokaan strategik, bukannya pengumuman bahawa Rayani Air telah mendapat kelulusan untuk kembali beroperasi. Sebarang kebangkitan semula memerlukan penelitian menyeluruh terhadap struktur syarikat, keupayaan kewangan, pengurusan, armada dan pematuhan peraturan penerbangan Malaysia.

2016: Pengajaran daripada sejarah

Rayani Air pernah memasarkan dirinya sebagai syarikat penerbangan patuh Syariah. Bagaimanapun, pada Jun 2016, pihak berkuasa Malaysia membatalkan Lesen Perkhidmatan Udara (ASL) dan Sijil Pengendali Udara (AOC) syarikat tersebut selepas menilai isu pematuhan, keupayaan kewangan dan pengurusan. Keputusan itu bermakna Rayani Air tidak lagi dibenarkan beroperasi sebagai syarikat penerbangan komersial ketika itu. Rujukan: Malay Mail

Latar belakang ini menjadikan sebarang rancangan kebangkitan semula lebih kompleks daripada sekadar mendapatkan pesawat dan membuka semula laluan. Pihak yang menerajui usaha baharu perlu menentukan struktur entiti yang akan beroperasi, status hak terhadap jenama Rayani Air, keperluan lesen semasa dan laluan pematuhan yang diterima oleh pihak berkuasa.

AOC dan ASL lama tidak boleh dianggap masih sah atau boleh digunakan semula secara automatik. Sebarang operasi komersial hanya boleh dimulakan setelah semua kelulusan yang diperlukan diperoleh daripada pihak berkuasa Malaysia.

QNA menilai peluang strategik

Minat QNA untuk meneroka kemungkinan ini membuka ruang kepada perbincangan mengenai model perniagaan yang lebih tersusun, dengan tumpuan kepada kebolehlaksanaan komersial dan disiplin pelaksanaan.

Antara perkara yang perlu dinilai termasuk struktur pemilikan dan tadbir urus, pelantikan pasukan pengurusan yang berpengalaman, sumber modal, strategi pemerolehan atau pajakan pesawat, serta pelan operasi berfasa berdasarkan permintaan pasaran yang boleh dibuktikan.

Pendekatan yang lebih berhati-hati adalah penting. Dalam industri penerbangan, modal permulaan sahaja tidak mencukupi. Syarikat perlu mempunyai aliran tunai yang memadai, sistem keselamatan dan operasi yang mantap, tenaga kerja berkelayakan, penyelenggaraan yang terjamin serta rangkaian komersial yang mampu menyokong operasi secara berterusan.

Pelan armada: A320neo, A321neo dan A330-300

Di bawah perancangan pengurusan baharu yang sedang dipertimbangkan, Rayani Air berpotensi memperkukuh armadanya melalui pesawat keluarga Airbus A320neo dan A321neo, di samping menilai penggunaan pesawat berbadan lebar Airbus A330-300.

Sasaran perancangan yang dibincangkan ialah sehingga 15 pesawat secara keseluruhan. Namun, sasaran ini belum boleh dianggap sebagai pesanan pesawat yang disahkan atau komitmen pemerolehan yang telah dimuktamadkan. Komposisi akhir armada, bilangan setiap jenis pesawat, kaedah pembiayaan dan jadual kemasukan ke dalam perkhidmatan masih perlu diperincikan.

A320neo berpotensi menyokong laluan domestik dan serantau yang sesuai dari segi permintaan, jarak serta kos operasi. A321neo pula boleh menawarkan kapasiti tambahan pada laluan yang mempunyai permintaan lebih tinggi, tertakluk kepada konfigurasi kabin dan kajian ekonomi laluan.

Sementara itu, A330-300 boleh dipertimbangkan untuk laluan jarak jauh atau penerbangan Umrah yang mempunyai jumlah penumpang mencukupi. Pemilihan pesawat berbadan lebar perlu mengambil kira kos bahan api, penyelenggaraan, ketersediaan alat ganti, penggunaan pesawat, kapasiti tempat duduk dan faktor muatan yang realistik.

Satu perkara penting yang perlu dijelaskan dalam perancangan seterusnya ialah sama ada sasaran 15 pesawat itu merangkumi dua A330-300 yang sedang dibincangkan dalam urus niaga berasingan, atau merupakan sasaran tambahan kepada pesawat tersebut.

Dua Airbus A330-300: Urus niaga masih di peringkat MoU

Secara berasingan, QNA sedang meneroka urus niaga dua pesawat Airbus A330-300 yang dikenal pasti sebagai MSN 1745 dan MSN 1757, melalui pendekatan lease-to-purchase dengan pihak yang dirujuk sebagai CSDS. Berdasarkan maklumat yang tersedia dalam perbincangan projek, urus niaga itu masih berada pada peringkat Memorandum Persefahaman (MoU).

Oleh itu, kedua-dua pesawat tersebut tidak wajar digambarkan sebagai telah dibeli, telah diserahkan atau telah disahkan sedia beroperasi. Status teknikal, pemilikan, rekod penyelenggaraan, dokumentasi, keadaan enjin dan struktur pesawat, kos pemulihan serta kesesuaian komersial perlu disahkan melalui pemeriksaan bebas dan usaha wajar.

Jika urus niaga diteruskan, keputusan pemerolehan perlu dibuat berdasarkan nilai pasaran yang munasabah, keadaan sebenar pesawat, kos kemasukan semula ke dalam perkhidmatan dan syarat kontrak yang melindungi kepentingan QNA.

Pesawat yang diperoleh untuk tujuan komersial juga tidak secara automatik boleh digunakan oleh Rayani Air. Entiti pengendali, struktur pajakan atau pemilikan, kelulusan teknikal dan kawal selia serta tanggungjawab operasi perlu ditentukan terlebih dahulu.

Pasaran Umrah: Malaysia, Indonesia dan rangkaian Asia

Penerbangan Umrah berpotensi menjadi salah satu segmen yang dinilai dalam model perniagaan baharu. Laluan dari Malaysia ke Jeddah atau Madinah boleh dipertimbangkan bersama peluang pasaran Indonesia dan rangkaian serantau lain.

Bagi Indonesia, permintaan Umrah menawarkan ruang pasaran yang wajar dikaji secara khusus. Sebagai gambaran, Lapangan Terbang Antarabangsa Juanda di Surabaya merekodkan kira-kira 398,000 penumpang penerbangan Umrah pada 2025, meningkat 21 peratus berbanding 330,000 pada 2024. Data ini menunjukkan bahawa pasaran Umrah mempunyai skala yang bermakna, tetapi tidak dengan sendirinya membuktikan bahawa mana-mana laluan baharu akan menguntungkan. Rujukan: ANTARA Jawa Timur

Selain Malaysia dan Indonesia, pasaran seperti Bangladesh serta negara ASEAN lain yang mempunyai permintaan perjalanan Umrah boleh dinilai sebagai peluang pengembangan. Namun, setiap pasaran memerlukan kajian berasingan terhadap jumlah jemaah, musim perjalanan, persaingan syarikat penerbangan, akses kepada saluran jualan, peraturan penerbangan dan keperluan pihak berkuasa Arab Saudi.

Model perniagaan juga tidak semestinya terhad kepada jualan tiket individu. Kerjasama dengan pengendali pelancongan Umrah, agensi perjalanan berlesen dan pengendali pakej jemaah boleh dipertimbangkan, tertakluk kepada peraturan dan kontrak yang berkenaan.

Liabiliti terdahulu: Isu yang tidak boleh diketepikan

Satu lagi perkara sensitif ialah maklumat awal mengenai kemungkinan liabiliti Rayani Air terdahulu Jumlah sebenar sebarang liabiliti masih belum dapat dipastikan, yang dikatakan melibatkan beberapa pihak.

Angka ini belum disahkan secara bebas dan tidak boleh dianggap sebagai jumlah hutang muktamad. Ia perlu disemak melalui penyata kewangan, dokumen undang-undang, rekod pemiutang, tuntutan pekerja, obligasi pelanggan dan dokumen berkaitan yang sah.

Jika usaha menghidupkan semula Rayani Air bergerak ke tahap yang lebih serius, semua liabiliti terdahulu perlu dipetakan dan dikategorikan. Perlu juga ditentukan sama ada sesuatu obligasi terletak pada entiti lama, entiti baharu, pemilik tertentu atau pihak lain di bawah undang-undang yang berkenaan.

Penglibatan pelabur baharu atau penubuhan entiti baharu tidak dengan sendirinya bermakna semua liabiliti lama berpindah kepada pihak tersebut. Sebaliknya, sebarang andaian liabiliti, penyelesaian hutang atau pengambilalihan tanggungjawab perlu dinyatakan dengan jelas dalam dokumen transaksi dan disemak oleh penasihat undang-undang.

Cabaran sebenar: Membina syarikat penerbangan yang mampan

Kebangkitan semula jenama penerbangan memerlukan lebih daripada identiti korporat yang menarik atau rancangan armada yang besar. Kejayaan bergantung pada kemampuan menggabungkan modal, pematuhan kawal selia, kepakaran pengurusan, keselamatan operasi dan permintaan yang boleh menghasilkan pendapatan berterusan.

Antara langkah penting sebelum pelaksanaan ialah:

• Menjalankan usaha wajar korporat, kewangan, undang-undang dan teknikal.

• Menjelaskan status jenama serta hak penggunaan nama Rayani Air.

• Mendapatkan nasihat kawal selia tentang laluan permohonan dan kelulusan semasa.

• Memuktamadkan model perniagaan, sumber modal dan struktur pembiayaan armada.

• Menyediakan pelan operasi berfasa berdasarkan laluan yang berdaya maju.

• Mengesahkan semua liabiliti lama sebelum sebarang komitmen pengambilalihan dibuat.

KILAS INFO AVIATION — Pandangan

Rayani Air mempunyai nilai pengenalan jenama dalam sejarah penerbangan Malaysia, manakala pasaran Umrah dan hubungan serantau menawarkan ruang untuk diterokai. Namun, peluang pasaran tidak boleh menggantikan disiplin kewangan, pematuhan peraturan dan ketelusan transaksi.

Minat QNA untuk menilai kemungkinan kebangkitan semula Rayani Air, rancangan armada sehingga 15 pesawat dan perbincangan dua A330-300 merupakan perkara yang wajar dipantau. Tetapi semua itu masih perlu dibezakan daripada keputusan pelaburan yang dimuktamadkan, kelulusan operasi atau pelancaran penerbangan.

Ukuran kejayaan sebenar bukan sekadar sama ada Rayani Air boleh kembali terbang, tetapi sama ada ia mampu dibina semula sebagai syarikat penerbangan yang selamat, mematuhi peraturan, mempunyai asas kewangan yang kukuh dan berdaya tahan untuk jangka panjang.